Home | Contact
U bevindt zich hier: Openbaar bestuur Oostkustpolder > Kennismaking
  • Historiek

    De vroegste inpolderingen van de Zwinschorren zijn te dateren omstreeks de eerste helft van de 11° eeuw . Deze landwinning is nauw te relateren aan de strijd die de stad Brugge leverde om een vaarweg naar zee te behouden. Enerzijds was er de vraag naar “nieuw land” ten behoeve van landbouw en veeteelt, waardoor de natuurlijke vaargeul van het Zwin steeds verder in het gedrang kwam. Anderzijds was er de hoge economische welvaart in de Brugse regio die een snel transport over water van en naar de grote Europese centra vereiste. Deze belangen waren vaak tegenstrijdig.

    1270820911_88_hondius 1604 kl form

    Kaart van het Brugse Vrije door Jodocus Hondius (1604)
     
    De inpoldering van de Zwinstreek is in verscheidene fasen verlopen en omvat een tijdspanne van ongeveer 850 jaar. In 1872 is de laatste dijk aangelegd, de zgn. “Internationale Dijk” (deels op Belgisch, deels op Nederlands grondgebied). Het buitendijkse (schorren)gebied is nu nog zo’n 70 ha groot en is vooral bekend als het natuurreservaat “Het Zwin”, vermaard om zijn belangrijke flora en avifauna. De achterliggende polders worden beheerd door de besturen van de Zwin-Polder, Nieuw Hazegraspolder en Damse Polder die, grosso modo en resp. de linker- en de rechteroever van het voormalige Zwin omvatten.

    Waar de afwatering sinds eeuwen naar het Zwin gebeurde, is om overwegend politieke redenen, deze afwatering rond 1845 grondig gereorganiseerd. De afsluiting van de waterafvoer van de regio, die historisch over Nederlands grondgebied naar de Westerschelde en de Noordzee verliep, was een gevolg van de boedelscheiding in 1830 tussen België en Nederland. Het Leopoldkanaal is dan de centrale afvoerweg geworden die het Belgische water over het eigen grondgebied rechtstreeks naar de Noordzee afleidde.

    Huidige toestand

    Het stroomgebied van het Leopoldkanaal bedraagt ongeveer 40.000 hektaren. Aan Belgische zijde wateren er een 8-tal polders op af. Ook een klein gedeelte van het Nederlandse Waterschap Zeeuws-Vlaanderen behoort tot dit stroomgebied. Het Leopoldkanaal zelf is ongeveer 40 km lang en heeft twee uitwateringspunten : enerzijds een louter gravitair lozingspunt te Zeebrugge rechtstreeks op de Noordzee, anderzijds een gravitaire lozing te Terneuzen (Ndl.) op de Westerschelde, deze laatste ondersteund door een vijzelgemaal dat zich een 20-tal km stroomopwaarts bevindt te Boekhoute (B.).1195131108_81_leopoldkanaal


     

    Organisatie

    Tot 1957 steunde de organisatie van het lokale waterbeheer op diverse wetten en reglementen zonder coherentie. Ingevolge de overstromingen van 1 februari 1953 kwam het wetgevend werk terzake in een stroomversnelling. Dit resulteerde in de wetten van 1956 en 1957 betreffende de Polders en Wateringen (de tegenhangers van de Nederlandse Waterschappen).

    De taak van de Polders bestaat erin “binnen de grenzen van hun territoriaal gebied, het verwezenlijken van de doelstellingen en het rekening houden met de beginselen zoals bedoeld in de artikels 4, 5 en 6 van het decreet betreffende het integraal waterbeleid en het uitvoeren van het deelbekkenbeheerplan” (art. 78 van het decreet van 18.7.2003). Tot de belangrijkste opdrachten behoren de werken die de Polder moet uitvoeren voor de regeling van het regime van het oppervlaktewater. Polders en Wateringen houden zich dus hoofdzakelijk bezig met het kwantitatieve en het ecologische aspect van het waterbeheer. Het decreet betreffende het integraal waterbeleid is een gevolg van de Europese Kaderrichtlijn Water van 22 december 2000, dat als hoofddoel heeft de watervoorraden en de kwaliteit van de stroomgebieden op lange termijn veilig te stellen.

    1195131170_64_11 rivierbekkens

    In uitvoering van het nieuwe decreet worden in Vlaanderen 11 bekkens (deelstroomgebieden volgens de Kaderrichtlijn) operationeel. De bekkens worden verder onderverdeeld in deelbekkens.

    Structuur

    Elke Polder en Watering bestaat uit een Algemene Vergadering (het reglementerend orgaan) en een Bestuur (het uitvoerend orgaan). Beide worden voorgezeten door de dijkgraaf en bijgestaan door de ontvanger-griffier. De Algemene Vergadering bestaat uit stemgerechtigde ingelanden. Dit stemrecht is verbonden aan de oppervlakte eigendom onroerend goed (binnen de Oostkustpolder 5 ha). Het Bestuur bestaat verder uit een adjunkt-dijkgraaf en een aantal gezworenen (9 in de Oostkustpolder). Polders kunnen belastingen heffen (poldergeschotten) op de onroerende eigendommen naar rato van de oppervlakte.

    Waterbeheer

    Door zijn historische evolutie zijn in de Zwin-Polder grosso modo twee verschillende landschappen te onderscheiden, nl.:

    • 1195131211_88_oudlandhet “oudland” : sterk ingeklonken polders bestaande uit kom- en poelgronden, afgewisseld met hoger gelegen kreekruggen ; de percelen zijn eerder grillig van vorm ; de waterhuishouding is er problematisch
    • 1195131228_71_nieuwlandhet “nieuwland” : recenter ingedijkte polders met een hogere ligging en grotere, geometrisch gevormde percelen met een eerder gunstige waterhuishouding

    De polders van het Oudland zijn uit landbouwoogpunt minder interessant, terwijl de gronden in het Nieuwland hoge tot zeer hoge landbouwopbrengsten geven. Het Oudland bestaat ook hoofdzakelijk uit weiden, het Nieuwland uit akkers.

    Door de recente maatschappelijke evoluties i.v.m. de mogelijke ruimtelijke bestemming van de gronden in het buitengebied worden de waterbeheerders in het algemeen, en de polder- en wateringbesturen in het bijzonder, voor moeilijke keuzes geplaatst in hun toekomstige beleidsopties. Als apolitieke organisaties kunnen Polders en Wateringen zich in dat maatschappelijke debat niet mengen. De grote uitdaging bestaat er dan ook in een zo evenwichtig mogelijk waterbeleid te voeren, rekening houdend met alle belangengroepen en sectoren, in evenredigheid met hun belang. Daarbij staat de veiligheid centraal. De Zwin-Polder heeft, in het licht van deze maatschappelijke evoluties, recent een breed gedragen en wetenschappelijk verantwoord waterhuishoudingsplan  uitgewerkt, zoals dat door de nieuwe waterreglementering in Vlaanderen is opgelegd.

  • Nieuws Recente informatie over de polderwerking
  • Documenten Allerlei documenten en verslagen in Acrobat PDF formaat
  • Meetnet Deze koppeling brengt je naar de meetgegevens
  • Contact Neem contact met ons op via deze pagina
  • Privacywetgeving De GDPR wetgeving of General Data Protection Regulation (Algemene Verordering Gegevensbescherming)